MEHMET UYSALOGLU

Daha önceleri çeÅŸitli internet platformlarında konu hakkında birçok makale yazılmış, konu irdelenmiÅŸ fakat anladığım kadarı ile net bir sonuca varılamamış bu konu hakkında. Bu dönemde Türkiye’den çıkan bahsi geçen Facebook, Youtube, Google benzeri projelerin 100 KM yakınından bile geçemeyen projelerin sıklığı da hala mental dönüşümü gerçekleÅŸtirememiÅŸ olduÄŸumuzun bir göstergesi.

BaÅŸtan belirteyim, olay kesinlikle “Türkler yapamaz.” deÄŸil. “Türkiye yapamaz, neden yapamaz ?” üzerine. Bana sorarsanız gereken imkan olduÄŸu vakit Türkler layığıyla yapacaktır en iyi projeleri.

Garajın kerameti
Google, Facebook, Amazon, Youtube vb. Dünyada trendleri, insanların yaşam stillerini bile bu derece etkileyen bu projelerin kuruluş hikayelerinde benzerlikler görüyoruz. (Küba kökenli Jeff Bezos, Bill Gates ve efsane Steve Jobs gibi yeni nesile örnek olmuş ve hala liderliklerini sürdüren eski toprakları saygıyla anıyor ve inceleme dışı tutuyorum. )

Amerika’da yaÅŸayan, baÅŸka ırka mensup (geneli), bulundukları zamanın ötesinde yaÅŸam tarzı ile eÄŸitim veren kurumlardan çıkma (geneli okul terk) genç giriÅŸimciler, melek yatırımcıları, müthiÅŸ çevre aile desteÄŸi ve artık espri konusu olmuÅŸ garaj muhabbeti.

Projelerin neredeyse tamamında, işe yaramaz birkaç bilgisayar ile, Amerikan yaşam stiline uygun bir garajda birkaç kafadarın fikirleri gelir ve buna yoğunlaşırlar.

“Garajımız olsa bizimde projelerimiz olurdu.”
Türkiye’de web proje geliÅŸtiricisi adaylarının bu kliÅŸesini irdeleyelim.

Diyelim ki garajın kerametine inandınız ve Amerika’dakiler gibi bir garaj yaptınız. Amerika’da garajların oturulacak yer ÅŸeklinde deÄŸil de, atölye, ofis bozması, rahata deÄŸil de çalışmaya yarayan yerler olduÄŸu gerçeÄŸinin altında kalmanız muhtemel. Sizin kliÅŸenizin üzerine ailenizden ve çevrenizden duymanız muhtemel 100 kliÅŸeyi de aÅŸmanız gerekiyor.

Nedir bunlar:
“Bir ÖSS’yi kazanamadın da bunlarla uÄŸraşıyorsun.” –> DoÄŸrusu: ÖSS gibi bir zırvaya kendini kaptırıp en yüksek dereceleri elde edenlerin bu tür projeleri çıkarma ihtimali çok daha düşüktür. Bu örnekleri çoÄŸaltmak mümkündür, hatta bu yazıyı okuyan web giriÅŸimcilerinin bir çoÄŸunun, internetin ÅŸeytan icadı olduÄŸu, bilgisayarın oyunlar, eÄŸlence eÅŸ bulma ÅŸeysi olduÄŸundan ibaret zanneden anne - babalara sahip olduÄŸunu düşünüyorum. Yani böyle bir çevrenin etkisi altında, en parlak beyinlerin bile kliÅŸelere boÄŸulup, “kümesteki kartal”a dönmeleri iÅŸten deÄŸil.

Birçoklarının hala internetten alışveriÅŸ yaptığı zaman telefon faturasına yansıyacağını düşündüğü, ringofon gibi saçmalıkların bedava ÅŸudur budur diyerek düzinelerce insanın parasını gasp ettiÄŸi, en ufak pırıltı taşıyan gençlerin hacktir, botnetdir gibi gereksiz iÅŸlerden piyasaya girmesi de bir etken. Sırf bu yüzden r10′a saldıran insanlar asla büyük olamadılar ve olamayacaklar diye düşünüyorum.

Yine de varsayalım garaj, depo benzeri bir yer edindiniz, ailenizden haberli habersiz bir şekilde bu işe atıldınız, yine bu projenizi şekillendirebileceğiniz bir arkadaş ortamı bulmanız çok zor. İnternet bir yere kadar işinizi görür, proje geliştirme esnasında ortaklarınız ile yan yana olmanız gerçeği mutlaka sizi etklileyecektir

Bant geniÅŸliÄŸi sorunu:
Daha birkaç ay öncesine kadar, sadece bir RapidShare’ın 2/3′e katladığı toplam Türkiye yurt dışı bant geniÅŸliÄŸi en son takviyeler ile yanılmıyorsam 100 ile 150 Gbps arası olmalı. (Yanlışım varsa lütfen belirtin.) Böyle bir ortamda en lüx, en iyi aletleri bile getirseniz, bu çıkışlar ile tüm dünyanın kullanabileceÄŸi ama Türkiye’de locate edilen projeler çok zor. Petabyte’ların söz konusu olduÄŸu bir ortamda, Türkiye’de telaffuz edilen ücretler ve verilen hizmetler oldukça komik.

Olayın detayını bilmiyor olmama raÄŸmen bu ana fikir ile devam ettirdiÄŸim bir proje için aklımdan bile geçirmedim Türkiye ihtimalini. Yüksek trafikli video sitesi için çözüm önerisi EÄŸer ayarlayabilirsem en kısa sürede Ä°ngiltere ve Almanya’da bulunan veri merkezlerine ziyarette bulunmayı düşünüyorum, Türkiye’deki band geniÅŸliÄŸinden umudu kesmiÅŸ biri olarak. Sıfırdan bir noktalara eriÅŸebilme çabasında olan genç bir giriÅŸimci olarak Türkiye’den ayrılıp, ayrılmama kendime ait olan projelerde ve planlarda hala en büyük sorunu ve belirsizliÄŸi teÅŸkil ediyor.

Bahsi geçen siteleri bir tarafa koyuyorum, Alman RapidShare, Fransız DailyMotion’lar bile Türkiye’nin toplam çıkış kapasitesi ile yarışır durumdayken söylenecek çok da fazla bir söz yok. Åžark zihniyeti ile atılan yanlış adımların bedelidir bu, önümüzdeki 10 yıl süresince de çok da bir ÅŸey deÄŸiÅŸeceÄŸini zannetmiyorum. Bir öngörüm, T. Telekom harici 3G projeleri ile Turkcell’de onu da bekleyip göreceÄŸiz. Düşük bir ihtimal.

Youtube’un kullandığı iddia edilen 6 petabyte’ın Türkiye’de, DoÄŸan, Sabancı, Koç’ların bile altına giremeyeceÄŸi, girmek istemeyeceÄŸi ayda 20/30 milyon YTL gibi para ediyor olması da iÅŸin trajikomik kısmı.

Kıskançlık krizi:
Yine bütün çabalarıma raÄŸmen bir türlü anlayamadığım, hiçbir ahlaki deÄŸerimin ve midemin kaldıramadığı kompleksler var Türkiye’de yaÅŸayan insanlarda.

Öyle veya böyle bir proje mi yaptınız ? Ä°lk göreceÄŸiniz ÅŸey eleÅŸtiri olacaktır, acımazsız, yıkıcı eleÅŸtiriler. “Benim niye böyle projem olmadı(!)” mentalitesi sizi baÅŸlangıçta bıraksa yine iyi, r10′da ve bilimum baÅŸarılı sitelerde gördüğümüz gibi saldırı, karalama, ve her türlü baÅŸarılıyı aÅŸağı çekme eylemleri. Ne geçiyor ellerine anlamak mümkün deÄŸil, hayır en vahÅŸi kapitalizm ilkeleri ile yetiÅŸen, Türkiye’de kapitalizmin çıkarlarına hizmet eden partilere nesiller boyu sempati duymuÅŸ ailelerden gelmiÅŸ olmasa bu insanların % 90′ı yine anlayabilirdim belki. Annelerimizden, teyzelerimizden duyduÄŸumuz “Falancının çocuÄŸu ÅŸurayı kazandı, ÅŸu oldu, ÅŸurda iÅŸe girdi.” türünden bir baskı ÅŸeklinde de deÄŸil bu, kafanızı nereye çevirseniz bu mentalite ile karşılaşıyorsunuz. Kötü olan sizin yapabileceÄŸiniz hiçbir ÅŸey yok bu konuda.

Bahsi geçen video sitesi topicinden geldiÄŸine inandığım, r10 için oluÅŸturduÄŸum MSN’e gelenleri ve o maile gelen mesajları okusanız insanlığınızdan utanırsınız. Yine “Hazımsızlar” diye bir konu açmıştım, konu ile alakalı. Örnekler uzar da gider.

Ülke genelinde algı problemi:
DoÄŸan Holding ve kökeni geçmiÅŸe dayanan fakat webin önemini kavrayabilmiÅŸ devler, Nokta A.Åž. gibi eli saÄŸlam ve çalışkanlar, son dönemde Embrio vs. gibi atılımlar harici çok büyük bir algı problemi yaÅŸanıyordu Türkiye’de birkaç seneye kadar.

Toplumda internetin şeytan icadı olduğu şeklinde vuku bulan olaylar yatırımcıların o kadar trajik olmasada webi görmezden gelmelerine neden oluyordu.

YetiÅŸmiÅŸ eleman sıkıntısına hiç girmedim bile, zira hayatında bilgisayar görmemiÅŸ, Anadolu’mun güzel bir köyünden çıkan ODTÃœ Bilgisayar’ı bitirmiÅŸ bir bireyle sınırlı olsa iyi algı problemi, hala bu sektörü yönlendirebilecek teknik bilgi donanımına sahip insanların, bu iÅŸ için gereken vizyona, mentaliteye sahip olamadığını görüyoruz.

Neyse ki 2008′in ortalarına yaklaÅŸtığımız ÅŸu günlerde bu algı gittikçe kırılıyor ve bu sorun, mevcut sorunlar içerisinde çözülebilme ihtimali en yüksek olanı belki de. Åžirketlerce sahiplenen onlarca web sitesi - projesi, yatırımcıların webe ilgisi ve sayıları artan, umut veren genç web ÅŸirketleri bunu doÄŸruluyor, yine de belirli bir seviyenin üzerine çıkmamız zaman alacak…
Şöyle bir paradoks da söz konusu mudur bilmem, tartışılır..

*****

Mersin’e döneli çok uzun bir süre olmadı ve yaptığım ilk iÅŸ böyle bir konuyu yazmak oldu. Proje bazlı ve konu ile ilgili genel politika olarak nasıl bir yol çizilmeli, neler yapılmalı bunu da daha sonra konuya yazmayı düşünüyorum vaktim olunca. Yazıyı aÄŸdalı bir Türkçe ile yazmış olmam umarım okunabilirliÄŸini düşürmemiÅŸtir.

r10′da konu ile ilgili potansiyele sahip insanların bulunduÄŸunu biliyorum ve fikri ne derece ilerletebiliriz görelim derim. Lütfen fikirlerinizi belirtiniz.

Rep mep verin demiyorum, zira bu hareketin de yukarıda bahsettiğim sorunlardan etkilenen bünyelerce yapıldığı kanaatine vardım. Forumların etiğidir rep istenmez, mesaj, yazı beğenilirse verilir.

Son olarak web ortamında tüketen değil üreten bir yapıya bürünmemiz ile alakalı olan bu yazıyı kaynak göstermeksiniz kullanmamanızı rica ediyorum.

Saygılarımla..
kaynak:http://www.r10.net/webmaster-genel-konular-sorunlar/159809-turkiyeden-neden-uluslararasi-projeler-cikmaz-analiz-amp-tartisma.html